|
|
| Tüketim vergileri mal ve hizmetlerin satisi üzerinden hesaplanir. Katma Deger Vergisi (KDV) mal ve hizmet ticareti üzerinden tarhedilen önemli bir tüketim vergisidir. Günümüzde KDV, elektronik ticaret açisindan çözüme ulasilmasi gereken öncelikli bir konu durumuna gelmistir.
E-ticaret Islemlerinin Türleri KDV yönünden e-ticaret islemleri iki gruba girer:
i- Internet üzerinden siparis edilerek teslim edilen fiziki mallar, ii- Dijital ürünlerin on-line teslimi seklinde sunulan hizmetler.
i. Internet üzerinden siparis edilen fiziki mallar: E-ticaret üzerinden yapilan islemlerin bir çogu fiziki mallarin teslimi ile sonuçlanir. Yürürlükteki mevzuata göre, KDV mallarin teslim edildigi yerde (ülkelerde) tarh ve tahakkuk ettirilir. Bu açidan fiziki mallarin tesliminde KDV sorunu bulunmamaktadir. Fiziki mallarin ithalinde gümrükten geçis esnasinda gerek gümrük vergilerinin gerek KDV’nin tahsili saglanmaktadir.
ii. Hizmetler açisindan tüketim yeri kurali: Baslica sorun e-ticaret araciligiyla firmalar arasi (B2B) hizmet sunumlari üzerinden hesaplanan KDV’nin tarh ve tahsilinin saglanmasidir. Ayrica firmalardan nihai tüketicilere (B2C) yapilacak hizmet sunumlari üzerinden de KDV’nin nasil tarh ve tahakkuk ettirilebilecegi konusunda büyük sorunlar bulunmaktadir.
Tüketim yeri kurali uluslararasi islem üzerinden vergiyi tarh ve tahakkuk ettirecek ülkenin belirlenmesini saglamaktadir. Ottowa Konferansi’nda kabul edildigi üzere, tüketim vergileri, ancak tüketimin yapildigi yerdeki hizmetler üzerinden alinabilir. Hizmetin dogasi geregi, tüketim yeri kuralinin uygulanmasinda zorluklar bulunmaktadir. Yürürlükteki mevzuat bu konuda düzenlemeler içermekle birlikte özellikle e-ticaret alaninda yapilacak bir takim ilavelerle daha tutarli bir KDV sistemi getirilebilir.
Firmalar arasi islemler (B2B): E-ticaret üzerinden yapilan islemlerin büyük bir çogunlugu firmalar arasinda gerçeklesmektedir. “Reverse Charge” islemleri olarak bilinen yabanci firmalar arasi islemlerde KDV müsteriye yansitilmaktadir. Oysa Ottowa Konferansi ile bu sonuç çelismektedir.
Nihai müsteriye Hizmet Verilmesi (B2C): Günümüzde nihai müsteriye e-ticaret yoluyla verilen hizmet ihmal edilebilir boyutlarda ise de gelecekte teknolojik gelismeler sayesinde bu durumun tersine dönecegi anlasilmaktadir. Yazilim (Software), müzik ve video dosyalarinin yüksek hizlarda transferi mümkün oldukça, e-ticaret yoluyla nihai müsterilere verilen hizmet hacmi ve degeri artacaktir.
Nihai Tüketiciye Hizmet Teslimlerinde KDV Sorunu Tüketim Yeri Kavrami: Ortaya çikan uluslararasi kanaat geregince, nihai tüketici açisindan tüketim yeri kavrami bireyin ikamet yeri ile özdestir. Bu durum, vergilendirme açisindan bir çok saticinin islerinin kolaylasmasina yol açmistir.
Islemin niteligi: Mallarin tesliminin tersine dijital ürünlerin tesliminde gümrükten geçmek sözkonusu olmadigi gibi islemin gözle görülür (takip edilebilir) bir belirtisi de bulunmamaktadir. Gerçekte, firmalarca islemin kayda alinmasinda ve devlet tarafindan denetiminde de sorun bulunmamaktadir. Ancak, baska bir ülkedeki nihai tüketiciye yapilan satislar bazi sorunlara yol açmaktadir. Aslinda, KDV’nin bireyler tarafindan beyan edilebilmesine, tarh ve tahakkuk etmesine kolaylik saglayan yol ve yöntemler bulunmak suretiyle, anilan sorunlar çözüme kavusturulabilir.
Bireysel tüketicilerin Internet yoluyla ticaret yapmasini gelistiren teknolojik ilerlemeler vergilendirme sorunlarinin artmasina yol açmaktadir. Yürürlükteki mevzuat üzerinde yapilacak düzeltme ve degisiklerle e-ticaretin olumlu yönde gelismesini saglayacak biçimde uyumlastirilmasi gerekmektedir.
Firmalar arasi ticaretin aksine e-ticaret yoluyla nihai tüketiciye verilen hizmetlerin vergisel yönünün hesaplanmasinda tüketimin yapildigi yer ilkesi uyarinca bireysel müsterinin sorumluluklarini yerine getirebilecegi hususu süpheyle karsilanmaktadir. hatta müsterilerin bir çogunun vergilendirmeden haberi dahi olmayacaktir.
Eser Sevinç
Eski Maliye Basmüfettisi
|
| Toplam
1314 kez okundu. |
| Makale Editörü:
Müjgen Arınç |
| Makale Tarihi:
07 temmuz 2004 çarşamba 08:13 |
|
Bu sayfayı e-Mail olarak gönder 